Zelf gehakt maken en de ultieme gehaktbal
22 January 2007 JopPopulariteit: 67%
Via Google komt laatste tijd steeds vaker de volgende vraag terug: Hoe zelf gehakt te maken? Voordat we deze vraag beantwoorden, eerst de vraag van het waarom: Waarom zou je zelf gehakt maken?
Daarom
Gehakt (uit de supermarkt) is een obscuur stuk vlees. Van al het vlees in de schappen staat op de verpakking vermeld waar het vandaan komt, behalve van gehakt. Vraag je het de slager van de supermarkt, dan weet hij het niet, of verzint ie iets. De Keuringsdienst van Waarde is een keer op onderzoek uit geweest en stuitte op een louche business van vlees wat maanden of jaren in koelcellen lag te wachten tot het tot gehakt vermalen werd. Het vlees bleek voor een groot deel afkomstig uit Afrika, maar waarom dit niet op de verpakking komt te staan? Duister…
Maargoed, als je het zelf gaat maken, kom je er weer achter dat er smaak aan gehakt kan zitten. Als je het meest vette stuk rund pakt wat je kunt vinden, zal je nog zien dat het minder vet is dan wat je als gehakt in de supermarkt koopt. En een stuk minder waterig, maar dat spreekt voor zich.
Overigens maken een hoop slagers hun eigen gehakt, dus als je even geen tijd/zin hebt, ga naar de echte slager. Hij kan je ook nog eens precies vertellen waar het gehakt vandaan komt. Voor de zekerheid altijd even vragen.
Aan de slag
Allereerst heb je een gehaktmolen nodig. Persoonlijk heb ik hem gekocht bij En Garde in Den Haag (online besteld, binnen 3 dagen in huis). Je hebt verschillende maten, te herkennen aan de nummers 5 (0,5 kg/minuut) t/m 12 (0,9 kg/minuut). Daarnaast zijn er diverse extra’s te krijgen, zoals schijven met grotere gaten of een echte worstenvulset.
Natuurlijk kan je ook uit de voeten met je keukenmachine, met het grote mes erin. Toch is het resultaat niet helemaal hetzelfde en zul je het fantastische geluid moeten missen dat het gehakt maakt als het de molen uit komt.
Vlees kopen
Op naar de slager, want bij de supermarkt zul je niet slagen. We gaan op zoek naar vet vlees. Mag behoorlijk taai van aard zijn, want we malen het fijn. Leg de slager uit dat je op zoek bent naar een smaakvol stuk vlees om zelf gehakt te maken. Het lekkerst is 75% rund, 25% varkensvlees. Neem voor het rundvlees een stuk vlees wat heeft moeten werken, bijvoorbeeld van rond de schouder. Er mag behoorlijk wat vet door heen zitten. Voor het varkensvlees neem je een goeie hamlap. Ga je voor tartaar, neem dan een iets minder vet stuk rundvlees, bv. een eenvoudige biefstuk.
Malen maar
Nu de gouden tip: Voor je het vlees door de molen haalt snij je het in kleine blokjes van 2 bij 2 cm en leg je ze een half uur tot een uur in de vriezer. Het vlees hoeft niet door en door bevroren te zijn, maar mag wel wat steviger aanvoelen. Als je het vlees nu door de molen haalt, wordt het minder tot moes gemalen, en blijft de structuur wat beter behouden. Ga je gehaktballen maken, draai dan aan het eind ook meteen een boterham door de molen.
Gehaktbal
De gehaktbal is in Nederland nog steeds mateloos populair, dus hoe maak je die nou op z’n lekkerst? Komt ie:
- 400 gr gehakt (zoals boven beschreven)
- 1 ei
- gesnippert sjalotje
- 1 snee oud brood
- Zout, peper, foelie, paprikapoeder, koriander en nootmuskaat
- Verse peterselie, klein gesneden
- Bloem
- Boter (geen margarine!)
Maak het gehakt zoals beschreven, inclusief de boterham die je door de molen haalt. Fruit het sjalotje kort glazig. Meng nu de kruiden, het ei, de ui en de peterselie door het gehakt er draai er 8 kleine, of 4 grote ballen van. Bestuif de ballen met bloem.
Zet een grote braadpan op het vuur en doe hier een flinke klont boter in. Braad de gehaktballen nu op middelhoog vuur mooi rondom bruin. Zorg wel dat ze van binnen gaar zijn, want er zit varkensvlees in. 12 minuten moet genoeg zijn voor de grote ballen, 8 minuten voor de kleintjes.
Overigens is er niets zo betwistbaar als “de ultieme gehaktbal”, dus mocht je een betere versie hebben, laat hieronder van je horen!
In de categorie: Recepten, Hoofdgerechten, Tools, Zelf maken
31 Reacties Reageren?
1. meneer Wateetons | 22 January, 2007 at 11:20
Mooi stuk. (Hands)gehaktmolens zijn trouwens voor een prikkie te koop op marktplaats.
2. evert | 24 January, 2007 at 20:09
Dit is inderdaad een prachtig recept. Maar waar ik altijd de mist mee in ga is de hoeveelheid zout. Er staat in de recepten: naar smaak, maar ik ga niet van rauw gehakt proeven. Is hier een vuistregel voor?
Groeten, Evert
3. Jop | 29 January, 2007 at 20:55
Beste Evert,
Naar smaak is inderdaad geen aanmoediging om te gaan proeven van rauw gehakt. Maar smaken verschillen, dus hoeveel zout je erin doet moet je toch echt zelf bepalen. Er zijn mensen die het liefst zoutloos eten, anderen krijgen het niet naar binnen zonder.
Wel een handige tip om het beter te kunnen doseren: strooi eerst het zout in een kuiltje in je hand, voordat je het door het gerecht doet. Dan krijg je al snel een beter idee hoeveel je erin moet doen.
Bedenk wel: je kan zout altijd nog achteraf toevoegen, dus don’t overdo it.
4. guido | 21 February, 2007 at 12:10
kan je ook in plaats van oud brood ook paneermeel gebruiken?
5. Jop | 25 February, 2007 at 23:38
Natuurlijk! Paneermeel is natuurlijk wel iets droger, je zou het een klein beetje vochtig kunnen maken.
6. akoesha | 8 April, 2007 at 20:22
kan je ook gehaktvlees kopen ipv zelf vlees kopen en het dan malen??
7. Bas | 15 May, 2007 at 20:00
Beste mensen,
Voor wat betreft het zouten van gehakt heb ik goede ervaringen met 5 gram per pond.
Groeten,
Bas
8. Lucy | 22 May, 2007 at 15:48
Als ik gehaktballen maak dan heb ik soms dat ze in de pan, terwijl ze liggen te sudderen gaan barsten. Terwijl ik naar mijn idee toch mooie stevige ballen heb gedraaid zonder scheuren erin. Hoe komt dit? Ze smaken nog steeds prima, maar het ziet er zo slordig uit
9. J | 7 December, 2007 at 15:37
Ik koop zelf biologisch vlees bij slager Veltman in Oldenzaal. Echt prima vlees! Het gehakt is mooi mager en als ik op vakantie ben en een keer ander gehakt koop zit ik al snel te gruwelen als het gehakt bij het aanbraden drijft in het vet (en ongetwijfeld ook een gedeelte water).
Ik heb vandaag voor het eerst een aantal reacties op deze net ontdekte site gezet en boven mijn berichtjes staat dat mijn reactie nog goedgekeurd moet worden. Hoe gaat dat in z’n werk, moet ik er zelf iets voor doen? (ik ben niet zo handig met dit soort dingen, ik sta liever in de keuken!)
10. Jop | 7 December, 2007 at 15:41
Beste J,
Je hoeft hier niets voor te doen, alle berichten staan inmiddels definitief op de site (helaas moeten we deze handmatige controle voeren om misbruik tegen te gaan)
Veel leesplezier!
11. sjors | 25 December, 2007 at 13:58
hoeveel bloem moet er bij dit gerecht?
12. Jop | 27 December, 2007 at 11:09
Je hoeft de gehaktballen alleen met de bloem te bestuiven. 10 gram zal waarschijnlijk genoeg zijn, maar afwegen heeft weinig zin. Doe gewoon een beetje bloem op een bord en rol de gehaktballen erdoor.
13. Saskia | 6 June, 2008 at 11:49
Beste Lucy,
Jou probleem met gebarsten gehaktballen begrijp ik volkomen, had ikzelf ook weleens. Wat ik nu altijd doe, en wat heel goed werkt, is de ballen een paar keer flink! hard op het aanrecht gooien en weer bij elkaar schrapen. Je moet echt hard gooien, want dan pers je de lucht eruit. Ze barsten namelijk doordat lucht gaat uitzetten en naar buiten wil.
Saskia
14. bob | 5 August, 2008 at 16:10
heb je wel eens van gans een gehaktbal gemaakt zo ja kan je me een paar tips geven
15. steven | 3 September, 2008 at 13:58
hallo,
ik heb bij de slager gezien dat hij melk bijvoegt als hij gehakt maakt.
waarom doet hij dit?
16. Henk | 8 September, 2008 at 12:53
Hallo,
Wij zijn voor een goed doel de wereld aan het doorreizen (zie http://www.threelefthands.com), en zijn nu in Griekenland. Om wat extra geld te verdienen, gaan we gehaktballen maken om te verkopen op de markt. Dat kennen ze hier helemaal niet!
Voor deze aktie gaan we jullie recept gebruiken. Nog tips om grote hoeveelheden gehaktballen te maken en warm te houden?
17. karenconsidine | 24 September, 2008 at 12:11
Deze gehaktbal is 10 keer smaakvoller:
Alles door elkaar kneden en zorgen dat er genoeg zout en kruiden in zit. Het gehakt moet echt sterk ruiken en bruin zijn van de ketjap.
Ballen draaien en half uurtje laten rusten.
Eventueel bestuiven met bloem.
Op laag vuur bakken in ruim boter rondom bruin, zodat ze niet droog worden. Wanneer bijna gaar, gooi er dan een flink glas water bij en haal met een spatel de aangekoekte smaak van de bodem. Meng het in het water en laat even inkoken. Dan de deksel erop en even laten smoren. Voeg eventueel een maggiblokje nog bij de jus.
Dit is de lekkerste gehaktbal. Doe het is heeeeeerlijk met een gepofte aardappel of rijst met boontjes. Kijk maar.
Eetze!
18. Daniëlle | 5 October, 2008 at 16:57
De gehaktballen die ik heb gemaakt, werden altijd te droog. Wat doe ik hier tegen? En hoe weet je wanneer een gehaktbal klaar is?
19. Jop | 5 October, 2008 at 18:58
Meer olie/vet erbij, minder hoog vuur en minder lang op het vuur. De gehaktballen worden door hitte uitgedroogd: De eiwitten trekken samen er persen het vocht er uit. Succes!
20. sanne | 5 October, 2008 at 23:06
Leuke site ! lekkere recepten en prima uitleg hier.
Ik ben een gehaktballen-fanaat (nou ja, meer een kookfanaat, hou van veel..) en ken wel 20 recepten voor heerlijke gehaktballen, van zoet tot pittig en alles ertussen, maar in het basisrecept van hier kan ik me superbest vinden.
Alleen ik WEEK het brood altijd in een kommetje melk (of als het machtig mag zijn wat room, of bij Oosterse gerechten wat kokosmelk.)
Daarna even uitknijpen en door het gehakt mengen.
Dat maakt dat de ballen lekker smeuiig en samenhangend blijven en
niet meer uit elkaar vallen bij het braden.
En dan inderdaad op een niet te hoog vuur aanbraden, geen noodzaak tot meer braadboter in de pan dan. Daarna de aanbaksels losroeren met wat vocht: kan lauw water zijn, maar beetje bouillon, tomatensap, wijn, etc. werkt natuurlijk nog lekkerder!! Zolang je het daarna zachtjes laat pruttelen, kunnen de ballen gewoon in de saus blijven simmeren zonder uit elkaar te vallen, en zullen daarvan alleen nog maar lekkerder worden, (want tijd om alle smaken in te laten trekken), terwijl je evt. de rest van het menu bereid.
Oh ja, ik las ook al iemand die met de gehaktballen smijt om een mooie structuur te krijgen, en dat zal ook best werken. Want die structuur is inderdaad belangrijk ! voor het niet uit elkaar vallen.
Ik ben niet zo’n smijter, maar ik kneed en rol ze heel zorgvuldig, gewoon in met water bevochtigde handen.
Dat bevochtigen van je handen maakt dat het gehakt niet aan je handen kleeft en dat je er soepel ballen of balletjes van kunt rollen.
En inderdaad, geen twijfel aan, Jop, dat eigengedraaid gehakt mijlen lekkerder is dan voorgedraaid spul van supermarkt of slager (en je weet tenminste wat je eet!!! lol!)
Voor degenen die geen molentje hebben, of te weinig tijd om zelf te draaien (dat overkomt mij helaas nogal eens) en die toevallig ook nog in een stad of dorp wonen waar je Marrokaanse of Turkse slagers hebt zitten:
Daar kun je (naast ander lekker vlees) uitstekend ter plekke gehakt laten draaien!!
Nee, varkensvlees hebben ze er niet.
Ik neem meestal 75% rundvlees (lapje aanwijzen dat je hebben wilt) en 25% wat doorregen lamsvlees (idem) en dan zeggen dat het door de molen moet.
In tegenstelling tot bij bijna alle Nederlandse slagers, staat bij de Mediterrane slagers de molen gewoon in het zicht, achter de toonbank, dus je ziet precies wat er in gaat en wat eruit komt……..zodat je exact weet wat je krijgt en waarvoor je betaalt (en da’s gemiddeld ook nog eens 35% voordeliger dan bij de meeste Hollandse slagers….).
Tjonge, heel verhaal……..
Jop, dank voor deze mooie site van je, en
Eet smakelijk allemaal,
Sanne
21. Jan | 4 November, 2008 at 18:36
Werk zelf als slager in de voorverpakking van supermarkten en kan jullie vertellen dat er bij ons niet gerotzooid word met gehakt!! Integendeel zelfs bij ons word gehakt gezien als het visitekaartje van het bedrijf. Ik zal er geen namen bij zetten om niet te worden gezien als reclamespot. Moraal van het verhaal: Niet alle supers over een kam scheren. Enne….. eet smakelijk.
22. Mona | 2 December, 2008 at 18:04
Mijn moeder, en ik dus ook:) wreef altijd 2 beschuitjes fijn, in plaats van een sneetje oud brood…
23. Marijcke | 6 December, 2008 at 01:31
voor mijn gehaktballen(en deze zijn volgens mijn kinderen de lekkerste van de hele wereld) gebruik ik altijd 4 sneetjes bruin brood geweekt in de melk erbij .
wij houden van smeuige gehaktballen.
24. Tiesja Huizenga | 15 December, 2008 at 19:50
wat je ook nog kunt doen is de ballen eerst in een kokende boullion gooien. Hierdoor schroeien ze rondom meteen dicht waardoor het vocht in de bal blijft en deze dus geen vocht meer gaat verliezen wanneer je hem daarna aan gaat braden. Je kunt hem dan ook in dezelfde bouillon in de oven leggen en daar laten bruinen. Weinig vet voor nodig, uit eigen ervaring, super lekker!
25. marleen | 5 March, 2009 at 07:05
hoe maak je kippengehakt welke kruiden heb je nodig om het gehakt op smaak te krijgen. Natuurlijk maak je kippengehakt van kip maar er moet toch een bepaald soort kruiden bij het gehakt om op smaak te brengen
26. enno groeneveld | 22 March, 2009 at 16:29
Voordat je gaat draaien kun je een klein beetje gehakt bakken om te proeven of het op smaak is. (of trap ik een open deur in?)
27. Aad Vogel | 1 July, 2009 at 07:26
Lekker gehakt recept, ik gebuik paneer meel en voor de vocht doe ik er wat room bij.
Als je een goeie klont boter gebruikt maak een beetje room ook niets uit.
Groeten uit Nieuw Zeeland van Aad Vogel
28. Harm | 31 January, 2010 at 16:13
Laatst gelezen van een mevrouw die i.p.v paneermeel, brood of bloem er Brinta in deed. Scheen ook uit te draaien op de Beste Gehaktballen Ooit.
Ik heb het geprobeerd en moet toegeven: Niets mis mee, apart , maar prettig smaakje.
Veel kookplezier,
Harm.
29. Erwin in 't Veld | 8 February, 2010 at 17:40
Goedemiddag!
- Gebruik bouillon (poeder) ipv zout.
- Niet te grote hoeveelheid kruiden en/of teveel kruiden, probeer eens een mooie, redelijk neutrale bal te maken waarin je best wel wat nootmuskaat mag proeven.
- Schuw varkensgehakt niet.
- Ook de Maggi niet vergeten!
- stiekem een beetje satesaus, gewoon van zo’n pedis blok van de toko schrapen, er doorheen mengen.
- Soms juist de knoflook weglaten en proberen witte ui te krijgen
- Hier op Corfu is het LIDL-gehakt uit de vriezer een uitstekend alternatief.
Ik heb er gister 25 ballen van gemaakt om een bevriende “Paradiso”-achtige bar-eigenaar te helpen die onthand was omdat zijn vrouw naar NL moest.
Groet’n uut Corfu!
30. Herman | 13 February, 2010 at 15:28
Ik zelf expirimenteel zelf met mijn eten gehakt kan op duizend of meer manieren klaargemaakt worden dus wie heeft de lekkerste bal met verschillende kruiden doe je veel maar je kan er b.v ook nassi of bami kruiden doorheen mengen simpel en lekker of een gesnipperd uitje en zo kan ik maar doorgaan
Gehakt maak ik zelf in een gehaktmolen ik ben allergies voor orgaanvlees het heeft jaren geduurd om daar achter te komen ik maak nu alles wat maar met voorbereid vlees te maken heeft zelf welke slager kan voor enkele € ries b.v. 100% rundergehakt verkopen dat zelfde ongemalen lapje kost 2 a 3 x duurder en dan is het nog niet verder bewerkt of hamburger tartaartjes frikandellen american filet blinde vinken braadworst enz enz enz van mijn kilo gehakt hou ik bijna een kilo eindproduct over ik moet zelfs uitkijken dat mijn geregten niet droog komen te staan uiteindelik ben ik door een aankoop van een gehaktmolen goedkoper uit en vlees koop ik in de reclame
eet smakelijk
groetjes van Herman
31. peter | 14 March, 2010 at 22:15
een flinke eetlepel mosterd door de gehakt mee mengen doet de smaak zeker te goede.
verder wat gesnipperde ui en prei.
weinig zout.
beetje gehakt kruiden.
mespuntje sambal.
t gehakt komt van scharrel vee(kalfs/varken) dat we opkopen en laten slachten.
Daar wat wbt smaak en prijs geen vers slager tegen op.
grtn Peter
Reageer!
Toegestane HTML:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>
Trackback this post | Subscribe to the comments via RSS Feed